Współczesny styl życia, stres, nadmiar sztucznego światła i zaburzenia rytmu dobowego sprawiają, że coraz więcej osób cierpi na problemy ze snem. Tymczasem sen to nie tylko czas odpoczynku, ale jeden z kluczowych procesów regeneracyjnych organizmu. Jednym z jego najważniejszych regulatorów jest melatonina – hormon produkowany przez szyszynkę głównie w nocy. Coraz więcej badań wskazuje, że melatonina ma nie tylko działanie nasenne, ale także istotny wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego.
Melatonina – nie tylko hormon snu
Melatonina jest hormonem o działaniu chronobiologicznym – reguluje nasz wewnętrzny zegar biologiczny i cykl snu i czuwania. Jej produkcja zaczyna wzrastać wieczorem, osiąga szczyt w środku nocy i spada nad ranem. Wytwarzanie melatoniny może być zaburzone przez ekspozycję na niebieskie światło (ekrany, lampy LED), stres, pracę zmianową czy starzenie się organizmu.
Co ważne, melatonina jest także silnym przeciwutleniaczem i wykazuje działanie immunomodulujące, wpływając na równowagę cytokin, aktywność komórek NK (natural killers), limfocytów T i B oraz makrofagów. Dzięki temu odgrywa istotną rolę w odporności zarówno wrodzonej, jak i nabytej.
Sen jako fundament odporności
Sen to czas, w którym organizm się regeneruje, a układ odpornościowy przeprowadza wiele kluczowych procesów. W trakcie snu dochodzi do zwiększonego wydzielania cytokin prozapalnych, które pomagają w walce z infekcjami. Melatonina reguluje rytm wydzielania tych substancji, zmniejsza stres oksydacyjny i wspomaga regenerację tkanek.
Niedobór snu – szczególnie przewlekły – prowadzi do osłabienia odpowiedzi immunologicznej, większej podatności na infekcje wirusowe (np. przeziębienia, grypa, COVID-19), a także obniżenia skuteczności szczepień. To właśnie dlatego osoby, które regularnie się nie wysypiają, chorują częściej i dłużej.
Melatonina a przewlekłe stany zapalne
Zaburzenia rytmu dobowego, stres i niedobory melatoniny sprzyjają rozwojowi przewlekłego, niskiego stanu zapalnego. Melatonina działa przeciwinflamacyjnie – hamuje nadmierne wydzielanie cytokin zapalnych (m.in. IL-6, TNF-alfa), które odpowiadają za wiele chorób przewlekłych, takich jak miażdżyca, insulinooporność, depresja, czy zespół przewlekłego zmęczenia.
Melatonina może także łagodzić objawy autoimmunizacji, poprawiać regenerację tkanek i wspierać barierę jelitową – która jest pierwszą linią obrony przed patogenami.
Kto jest narażony na niedobór melatoniny?
Naturalna produkcja melatoniny zmniejsza się z wiekiem, dlatego osoby starsze są szczególnie narażone na niedobory. Do obniżonego poziomu melatoniny przyczyniają się również:
- Praca nocna lub zmianowa
- Korzystanie z ekranów wieczorem
- Przewlekły stres i podwyższony kortyzol
- Nadwaga i zaburzenia metaboliczne
- Zaburzenia snu (bezsenność, opóźniona faza snu)
- Niedobory tryptofanu, witaminy B6 i magnezu
Jak wspierać naturalną produkcję melatoniny?
Aby zwiększyć endogenną produkcję melatoniny, warto zadbać o higienę snu i rytm dobowy. Kluczowe są:
- Unikanie ekspozycji na niebieskie światło po zmroku
- Regularne godziny snu i pobudek
- Ograniczenie kofeiny i alkoholu wieczorem
- Ekspozycja na naturalne światło dzienne
- Włączenie do diety produktów bogatych w tryptofan (np. banany, indyk, pestki dyni)
W sytuacjach, gdy organizm potrzebuje dodatkowego wsparcia – np. w czasie infekcji, dużego stresu, zmian czasu lub pracy zmianowej – warto sięgnąć po suplementy zawierające melatoninę.
Suplementy Calivita wspierające sen i odporność
Calivita oferuje naturalne preparaty wspierające zarówno sen, jak i odporność. Ich skład został opracowany tak, by wspomagać produkcję melatoniny, zmniejszać stres oksydacyjny i wzmacniać układ immunologiczny:
1. Melatonin – czysta melatonina w łatwej do połknięcia formie. Skraca czas zasypiania, reguluje rytm snu i wspiera odporność komórkową. Polecana w przypadku pracy zmianowej, jet lagu i bezsenności związanej ze stresem.
2. Rhodiolin – zawiera różeniec górski (adaptogen), który obniża poziom kortyzolu i wspiera naturalną produkcję melatoniny. Idealny dla osób zestresowanych, przemęczonych i z zaburzeniami snu.
3. MagneziB6 – magnez i witamina B6 biorą udział w przekształcaniu tryptofanu do serotoniny, a następnie melatoniny. Ich suplementacja wspiera relaks, jakość snu i zmniejsza nocne wybudzenia.
4. Virago lub ImmunAid – suplementy wspierające odporność, które warto łączyć z preparatami melatoninowymi w czasie zwiększonego ryzyka infekcji.
Podsumowanie – dobry sen to silna odporność
Melatonina to nie tylko hormon snu, ale także ważny regulator odporności i przeciwutleniacz. Jej niedobór – spowodowany np. przez stres, sztuczne światło lub brak rytmu dobowego – może prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje, przewlekłego zmęczenia i stanów zapalnych. Wspierając naturalną produkcję melatoniny i sięgając po odpowiednią suplementację (np. Melatonin, Rhodiolin, Magnesium+B6 od Calivita), możemy nie tylko poprawić jakość snu, ale również wzmocnić odporność i poprawić ogólne samopoczucie.
