Wprowadzenie
Ochrona skóry przed promieniowaniem ultrafioletowym (UV) jest jednym z kluczowych elementów profilaktyki dermatologicznej. Choć powszechnie stosuje się kremy z filtrami SPF, coraz większe zainteresowanie budzi tzw. fotoprotekcja od wewnątrz, czyli wykorzystanie składników bioaktywnych w diecie i suplementach, które mogą wspierać naturalne mechanizmy obronne skóry. W ostatnich latach badania naukowe potwierdzają, że odpowiednia podaż antyoksydantów, karotenoidów i polifenoli może zmniejszać negatywny wpływ promieniowania UV na struktury komórkowe i białka skóry.
Promieniowanie UV i jego wpływ na skórę
Promieniowanie UV dzieli się na trzy główne zakresy:
- UVA (320–400 nm) – przenika głęboko do skóry właściwej, przyspiesza degradację kolagenu, indukuje powstawanie wolnych rodników i sprzyja fotostarzeniu.
- UVB (290–320 nm) – dociera do warstwy naskórka, odpowiada za rumień posłoneczny i uszkodzenia DNA komórek.
- UVC (100–290 nm) – jest w większości pochłaniane przez atmosferę, więc nie stanowi istotnego czynnika w codziennej ekspozycji.
Promieniowanie UV wywołuje stres oksydacyjny, który powoduje utlenianie lipidów, białek i kwasów nukleinowych. Dochodzi do aktywacji metaloproteinaz macierzy (MMP), degradacji włókien kolagenowych i elastynowych oraz wzrostu ryzyka mutacji genowych.
Mechanizm fotoprotekcji od wewnątrz
Suplementy diety zawierające antyoksydanty i inne bioaktywne substancje działają na kilku poziomach:
- Neutralizacja wolnych rodników – zapobieganie uszkodzeniom oksydacyjnym wywołanym przez promieniowanie UV.
- Stabilizacja błon komórkowych – ochrona lipidów przed peroksydacją.
- Modulacja odpowiedzi zapalnej – zmniejszenie ekspresji mediatorów stanu zapalnego (np. interleukin, TNF-α).
- Wzmacnianie odporności skóry – poprawa zdolności regeneracyjnych keratynocytów i fibroblastów.
Składniki o udowodnionym działaniu fotoprotekcyjnym
Astaksantyna
Astaksantyna to karotenoid o wyjątkowo wysokim potencjale antyoksydacyjnym – według badań może przewyższać witaminę E nawet 500-krotnie pod względem zdolności do wygaszania reaktywnych form tlenu (ROS). Hamuje peroksydację lipidów i zmniejsza odczyn rumieniowy po ekspozycji na UVB.
Beta-karoten, likopen, luteina
Karotenoidy gromadzą się w naskórku i skórze właściwej, gdzie absorbują część promieniowania i neutralizują ROS. Beta-karoten jest prekursorem witaminy A, wspierającej procesy regeneracji nabłonka. Likopen wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne, a luteina dodatkowo filtruje światło niebieskie, co ma znaczenie przy ekspozycji skóry na światło widzialne o wysokiej energii (HEV).
Witamina C
Kofaktor hydroksylaz prolinowych i lizylowych w procesie syntezy kolagenu. Wspiera regenerację witaminy E, obniża stany zapalne indukowane UV i zmniejsza uszkodzenia DNA.
Witamina E
Chroni lipidy błon komórkowych przed utlenianiem, redukuje stan zapalny w skórze po ekspozycji na UV oraz działa synergistycznie z witaminą C.
Polifenole z zielonej herbaty
Zawarte w zielonej herbacie katechiny (EGCG) hamują powstawanie rumienia, zmniejszają uszkodzenia DNA i modulują aktywność MMP. Mają również zdolność do hamowania angiogenezy indukowanej przez promieniowanie UV.
Rola antyoksydantów w ochronie przed fotostarzeniem
Promieniowanie UV generuje w skórze reaktywne formy tlenu (ROS), które uszkadzają kolagen, elastynę i lipidy błon komórkowych. To zjawisko prowadzi do fotostarzenia – utraty jędrności skóry, powstawania przebarwień i głębokich zmarszczek. Antyoksydanty zawarte w suplementach diety mogą neutralizować te wolne rodniki zanim wyrządzą szkody. Produkty Calivita, takie jak qProtect dostarcza wysokiej jakości składników przeciwutleniających, w tym astaksantyny, witaminy E, witaminy C oraz polifenoli, które wspierają naturalne mechanizmy obronne skóry. Badania wskazują, że regularna suplementacja antyoksydantami może zmniejszać intensywność rumienia po ekspozycji na słońce i poprawiać ogólną kondycję skóry, stanowiąc istotne uzupełnienie ochrony zewnętrznej w postaci filtrów SPF.
Suplementy Calivita wspierające fotoprotekcję
Produkty Calivita łączą w sobie składniki o działaniu antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym i wspierającym regenerację skóry:
- GlamUp Pure – zawiera kompleks antyoksydantów, w tym witaminy C i E, które chronią komórki skóry przed stresem oksydacyjnym i wspomagają syntezę kolagenu.
- Full Spectrum – bogaty w witaminy i minerały, w tym beta-karoten oraz selen, który odgrywa rolę w neutralizacji wolnych rodników poprzez aktywację peroksydazy glutationowej.
- Omega 3 – kwasy EPA i DHA poprawiają elastyczność skóry, zmniejszają stany zapalne i ograniczają utratę wody przez naskórek (TEWL), co zwiększa odporność skóry na działanie UV.
- AC-Zymes – probiotyk wspierający mikrobiotę jelitową, która pośrednio wpływa na odporność skóry oraz jej zdolność do gojenia mikrouszkodzeń wywołanych promieniowaniem.
Znaczenie strategii łączonej – ochrona od zewnątrz i od wewnątrz
Żaden suplement diety nie zastąpi filtrów przeciwsłonecznych, jednak synergiczne działanie preparatów doustnych i ochrony miejscowej daje najlepsze efekty. Fotoprotekcja od wewnątrz wspiera naturalne mechanizmy obronne organizmu i zmniejsza kumulatywne uszkodzenia skóry, które w perspektywie lat prowadzą do fotostarzenia i fotokarcynogenezy.
Podsumowanie
Długotrwała ekspozycja na promieniowanie UV wymaga kompleksowego podejścia do ochrony skóry. Suplementy bogate w antyoksydanty, takie jak produkty Calivita, mogą wspierać fotoprotekcję od wewnątrz, zmniejszając stres oksydacyjny, wspierając regenerację tkanek i modulując odpowiedź zapalną. W połączeniu z filtrami SPF oraz zdrowym stylem życia stanowią skuteczną strategię prewencyjną przed przedwczesnym starzeniem i uszkodzeniami skóry.
